13 اوت 2024- یک پزشک دانشمند در دانشکده پزشکی دانشگاه ایندیانا در حال برداشتن گام‌هایی برای درک منشأ مولکولی بیماری کبد چرب است که یکی از علل اصلی نارسایی کبد در جهان می باشد. با شناسایی نقش حیاتی چرخه اوره در ایجاد کبد چرب، یافته های او می تواند راه را برای داروهای جدید برای درمان این بیماری صعب العلاج هموار کند.

در مطالعه‌ای که اخیراً در ژورنال Cell Metabolism منتشر شده است، پرفسور برایان دبوش، استاد طب اطفال در دانشکده پزشکی IU و نویسنده ی مسئول این مطالعه، ارتباط مهمی را بین نقص در چرخه اوره- که یک فرآیند کلیدی در سم‌زدایی آمونیاک از بدن است- با ایجاد بیماری کبد چرب کشف کرد. این مطالعه که در زمان کار وی در دانشگاه واشنگتن در سنت لوئیس آغاز شد، نشان می دهد که این نقص‌ها در چرخه ی اوره منجر به اختلال ثانویه در چرخه ی اسید تری کربوکسیلیک (TCA) می‌شود، که یک مسیر کلیدی برای متابولیسم انرژی است. این اختلال منجر به مصرف ناکارآمد کالری و ذخیره ی بیش از حد چربی در کبد می شود که متعاقباً می تواند باعث التهاب و فیبروز شود و به پیشرفت بیماری کمک کند.

پرفسور دبوش ، می گوید: بیماری کبد چرب کودکان می تواند بسیار تهاجمی تر و درمان آن دشوارتر از اَشکال این بیماری در بزرگسالان باشد. با این که MASH در کودکان سریعترین افزایش را داشته است، هیچ درمان تایید شده ای برای MASLD وMASH  اطفال وجود ندارد. به همین دلیل است که تحقیقات ما بر روی این نیاز فوق العاده فوری متمرکز شده است.

دو نوع بیماری کبد چرب عبارتند از بیماری استئاتوتیک کبدی مرتبط با اختلال متابولیک (MASLD) و استئاتوهپاتیت مرتبط با اختلال عملکرد متابولیک (MASH). هر دو بیماری شامل تجمع چربی اضافی در کبد است که در صورت عدم درمان می تواند منجر به نارسایی کبد شود. بروز MASLD وMASH  در بین کودکان به سرعت در حال افزایش است، جایی که این بیماری اغلب شدیدتر ظاهر می شود.

پرفسور دبوش در این مطالعه با استادیار جراحی و پزشکی دکتر Yin Cao، در دانشگاه واشنگتن در سنت لوئیس همکاری کرد. دکتر کائو، متابولیت های خون گروهی متشکل از 106600 بیمار سالم را ازبیوبانک بریتانیا آنالیز کرد. بررسی های او نشان داد که متابولیت‌های خاص مرتبط با متابولیسم نیتروژن و انرژی، و همچنین عملکرد میتوکندری، می‌توانند خطر بیماری‌های شدید کبدی را حتی در افراد سالم پیش‌بینی کنند. دکتر کائو گفت: یافته‌های این مطالعه ی ترجمه‌ای، که توسط تحقیقات بر روی موش ها نیز پشتیبانی می‌شود، بر نقش حیاتی چرخه اوره در درک بیماری‌های شدید کبد تأکید می‌کند.

او افزود: MASLD و MASH نگرانی‌های سلامتی قابل توجهی هستند که ارتباط نزدیکی با سایر بیماری های متابولیک و افزایش خطر ابتلا به سرطان‌های مختلف دارند. این کشف نویدبخش پیشرفت در پیشگیری و درمان این بیماری های جدی است.

در یک مطالعه ی منتشر شده در ژورنال Cell Reports Medicine در سال 2022، پرفسور دبوش و تیمش دریافتند که تجویز آنزیمی به نام آرژنین دیمیناز پگیله شده (ADI-PEG 20) به طور قابل توجهی علائم کبد چرب و چاقی را در موش ها بهبود می بخشد و بینش های امیدوارکننده ای را برای درمان های آتی ارائه می دهد. آخرین یافته‌های آن‌ها همچنین نشان داد که هدف قرار دادن مدیریت نیتروژن در کبد- فرآیندی که با چرخه ی اوره مرتبط است- می‌تواند یک رویکرد درمانی موثر باشد.

علاوه بر این، تحقیقات آنها نشان داد که دادن پیش ماده ی تولید آدنین دی نوکلئوتید(NAD+)، به موش ها که یک واسطه مهم برای تقویت عملکرد چرخه TCA است، همچنین عملکرد کبد را در مدل های مطالعه آنها بهبود می بخشد. با نگاهی به آینده، پرفسور دبوشقصد دارد به بررسی اثرات ADI-PEG 20 وNAD+  برای بررسی نقش مولکولی آنها در ارتباط بین چرخه اوره و TCA ادامه دهد.

پرفسور دبوش گفت: ما می‌خواهیم بهترین راه‌ها را برای هدف قرار دادن این نقص‌ها کشف کنیم تا داروهای آینده که از این بیولوژی استفاده می‌کنند بتوانند در درمان افراد مبتلا به بیماری کبد چرب مؤثرتر و دقیق‌تر عمل کنند.

منبع:

https://www.news-medical.net/news/20240813/IU-research-sheds-light-on-urea-cycle-defects-and-fatty-liver-disease.aspx